سی وهفتمین دوره آزمون دستیاری

دکتر هادی احمدی آملی -  جراح
برای شرکت در آزمون دستیاری علاوه بر آمادگی علمی، بنظر اینجانب کسب مهارتهای لازم برای پاسخ دادن به سوالات هم لازم است به عباراتی همچنانکه تمام سیستمها در جهان به سمت حرفهای شدن رفته است آزمون گزینشی دستیاری چه به لحاظ طراحی سوال و چه به لحاظ پاسخ دادن به سمت حرفهای شدن پیش رفته است و هر سال که میگذرد قبول شدن در این امتحان مشکلتر میشود. نحوة درس خواندن، تکیه کردن بر مطالب مهم که مدنظر طراحان سوال است، دقت کردن به تنه (Stem) سوال و یافتن نکات مهم از نظر طراح از نکاتی است که در پاسخ دادن بسیار مهم تلقی میشود.

به نظر اینجانب شرکت در کلاسهای آمادگی آزمونن دستیاری مفید است مخصوصاً اگر هر مبحث توسط کسی که به آن احاطه دارد تدریس شود چون کسی که اشراف به یک رشته پیدا کرده است ،عملاً به نکات مهم و کلیدی و کاربردی هر رشته وقوف یافته و به شما مطالب و نکات مهم که میتواند مورد نظر طراحان سوال قرار گیرد ، آگاهی میدهد.

در مورد مدت درس خواندن برای آمادگی امتحان دستیاری کاملاً بستگی به خود فرد دارد. اگر فردی است که در دورة پزشکی عمومی  ، درسهای دانشکده را خیلی خوب خوانده و در حال حاضر فاصله زیادی از فارغ التحصیلی ندارد و یا علاقه مند به رشته ای است که نمره خیلی بالائی نمی خواهد برای چنین فردی یک دورة 9-6 ماهه ممکن است کافی باشد در غیر اینصورت اگر فردی است که مدت زیادی از فارغ التحصیلی اش گذشته و یا در دورة عمومی چندان اهل مطالعه نبوده و علاقه بسیار زیادی به قبولی در رشته هائی که نمرات بالائی نیاز دارد، میباشد بنظر من یک برنامه ریزی دو ساله معقولتر است تا در طی دو سال تمام درسها با عمق لازم خوانده شود والا داوطلب دو سال متوالی و هر دو سال بصورت سطحی هم مطالب را میخواند و نتیجه کافی نمی گیرد در حالیکه در یک برنامه ریزی دو ساله مطالب عمیق تر خوانده میشود.

صرف نظر از نحوه خواندن اعتقاد بنده بر این است که در یک یا دو ماه مانده به امتحان مطالب ولو سطحی مرور شود تا در حافظه نزدیکتر قرار گیرد تا کارائی فرد در امتحان بیشتر شود. عدم مرور در زمان نزدیک امتحان باعث میشود تا بسیاری از مطالبی که خوانده شده فرد بخاطر عدم حضور ذهن، نتواند پاسخ دهد.

دقت کردن به تنه (Stem) سوال و یافتن نکات مهم (key Point) از نظر طراح سوال ، از نکاتی است که در پاسخ دادن بسیار مهم تلقی میشود، اصولاً طراحان سوال امروز دوره آموزش نحوه طرح سوال را دیده اند و سعی میشود استاندارد سوال داده شود و نکته اضافی انحرافی در صورت مسئله طرح نگردد ، به عنوان مثال طراح در سوال خود گفته بود چوپان 35 ساله ای .... از ایشان توضیح خواستند چرا چوپان ؟ با این کلمه ذهنیت برای داوطلب ایجاد میشود آیا منظور طراح از چوپان چیست ؟ آیا کزاز مطرح است آیا بیماریهای مشترک انسان و حیوان مطرح است و یا چیز دیگریست . از ایشان خواسته شد اگر منظور خاصی در نظر ایشان نیست بنویسند آقای 35 ساله ای مراجعه کرده است.


دکتر تسلیمی متخصص داخلی
1- فهمیدن مطلب مهم است : در هنگام مطالعه به اندازه کافی دقت داشته باشید و هیچ مطلبی را بدون فهمیدن قبول نکنید. اگر تعداد مطالب زیادی را بدون فهمیدن حفظ کنید هنگام امتحان نتیجه ضعیفی خواهید گرفت. البته این بدان معنا نیست که چند مبحث خوب خوانده شود و به چندین مبحث اصلاً نگاه نکنید، سوالات امتحان را گاه اگر فقط یک نگاه بر یک مطلب داشته باشید قابل پاسخ گویی خواهد بود .

2- از مطالعه نکات خیلی ریز و جزئی پرهیز نمائید، چرا که زمان را از دست خواهید داد، باید ببینید که از مبحث مورد مطالعه کدام احتمال مطرح شدن در امتحان را دارد، طراحان سوال اغلب به نکات ریز و جزیی نمیپردازند .

3- Case فرضی : در مطالعه مطالب درس داخلی برای خودتان Case فرضی درست کنیدکه البته شاید کاملاً Case  صحیحی هم در نیاید و اشتباهی داشته باشد ولی برای یادآوری آسانتر است .

4- یکسری نکات حفظی و ریز است و قابل فهمیدن به تنهایی نیست ، از آنها حتماً خلاصه برداری کرده و مکتوب نمایید و سعی کنید این مطالب فرّار را حتماً در " روزهای آخر" نگاه کنید . چرا که در غیر اینصورت حضور ذهن جهت یادآوری  در امتحان نخواهید داشت مثلاً کرایتریای فلان سندرم ، این حفظ کردنی است ، از اینها خلاصه برداری گردد .

5- نکته دیگر اینکه موقع امتحان ، از تفسیر تست پرهیز کنید ، همان اطلاعاتی که در سوال مطرح شده است به همانها بپردازید و از تفسیر چیزهایی که ذکری از آن به میان نیامده است پرهیز کنید ، بعنوان مثال اگر گفته شده آقایی با درد اپی گاستر مراجعه کرده است ، نگویید خوب اگر درد به پشت هم تیر بکشد این گزینه می شود و اگر فلان حالت باشد این تشخیص هم مطرح است ، نه !  اگر درد تیر می کشید حتماً طراح سوال ذکر میکرد .

6- نکته مهم دیگر از تصور اینکه سوال اشتباه است یا گزینه ها اشتباه است جداً پرهیز کنند .

7-  فکر نکنید طراح سوال خیلی به نکات ریز توجه دارد و می خواهد سوال خیلی ریز و سختی را ارائه کند .

8- یأس و ناامیدی برای همه است ، حتی آنها که رتبه برتر کسب می کنند نیز نزدیک به امتحان دچار یاس و ناامیدی میشوند .

9-  برای شناخت نکات مهم هر مبحث شرکت در کلاسها مفید می باشد، اما اگر کسی وقت دارد مطالبی که در کلاس گفته شده را با کتاب پر و بال بدهد . قبولی فقط به این نیست که سرکلاس بیایید و بنویسید .

10-  دیگر اینکه در خلاصه برداری و حفظ مطالب از یک قانون ثابت استفاده کنید ، بر فرض اگر چند دارو اثر دارند و داوطلب حرف اول آنها را کنار هم میچیند ، چنان نباشد که جای دیگری حرفهای وسط و جای دیگر از روش معکوس استفاده کنید. قانون ثابت و روشنی برای خودتان انتخاب کنید .

11- روش من موقع امتحان چنین بود که کتابهای رفرنس و جزوات هر درس در اتاقم روی زمین چیده شده بود و هر وقت موقع مطالعه مطلبی مثلاً در جراحی به یاد مطلبی مشابه در داخلی می افتادم اگر یادم می آمد که هیچ وگرنه همانجا مطالعه میکردم  و مطالب را به طور موازی پیش میرفتم ، نه اینکه این درس باید کاملاً تمام شود و بعد درس دیگری را از اول شروع کنم .

12- تا جایی که میتوانید از همه زمان استفاده کنید و دور کارهای اضافی را خط بکشید ، و فقط به کارهای ضروری زندگی برسید و بقیه وقت را به مطالعه اختصاص دهید .

 دکتر شفیعی مطهر متخصص رادیولوژی - نفر اول رزیدنتی کشور

از من خواسته شد که به عنوان رتبه اول آزمون دستیاری سال  82 ، تجربیات خود را در مورد نحوة مطالعه و  ....  برای سایر داوطلبان آزمون ، بیان کنم. گرچه نمیتوان یک روش کلی مطالعه را برای همة داوطلبان به صورت یکسان توصیه کرد ولی ذکر نکات زیر، خالی از فایده نخواهد بود.

1-  حداقل یک پنجم از کل برنامة مطالعة خود را به دورة دورس در ماههای پایانی قبل از آزمون اختصاص دهید . حتی دروسی که به طور کامل مطالعه شده اند ، در صورتی که در روزهای نزدیک به امتحان ، مجدداً بازخوانی نشوند ، فراموش میشوند  . اکثراً پاسخهای اشتباه در آزمون ، مربوط به قسمتهای مطالعه نشدة کتاب نیست بلکه مربوط به نکاتی است که مطالعه ولی فراموش شده است.

2- حتی الامکان ، هیچ رشتة درسی را به طور کامل از برنامة خود حذف نکنید . در صورتی که وقت کافی برای مطالعة همة رشته های درسی ندارید ، به جای حذف کامل یک رشتة درسی، فصول خاصی را از رشته های مختلف حذف کنید.

3- معمولاً همة فصول کتاب از نظر سوال ارزش یکسانی ندارند و در صورت کمبود وقت میتوان بعضی از فصول را حذف کرد تا بتوان همة رشته های درسی را مطالعه کرد.


4-  خلاصه نویسی در موقع مطالعه ، بازخوانی دروس را قبل از آزمون ، آسان میکند . یادگیری فنون خلاصه نویسی مهم است. یک خلاصة خوب باید در حجم کم ، همة مطالب مهم کتاب را در خود داشته باشد.  هدف از خلاصه نویسی فقط حذف کردن بعضی جملات کتاب نیست ، بلکه دسته بندی ، مقایسه ، و حفظ نظم و توالی مطالب هم مهم است.  برای این کار میتوان از الگوریتم، جدول و شکلهای شماتیک استفاده کرد . من در طول مدتی که خود را برای آزمون آماده میکردم ، از این روشها برای خلاصه نویسی متون درسی استفاده کردم که بعضی از آنها بعد از ویرایش و تطابق با مراجع جدید آزمون ، جهت سایر داوطلبان تحت عنوان مجموعة راهبرد چاپ شد.

5-  بین منابع مختلف آزمون ، مباحث مشترکی وجود دارد و گاهی نحوة بیان و برخورد با مسأله در رشته های درسی مختلف با هم تناقص دارد . استخراج این تناقضات و ذکر آن در خلاصه ای که قبل از آزمون میخواندم ، در پاسخ دادن به سوالات دروس مختلف ، کمک زیادی کرد.

6-  در برنامه ریزی درسی ، مطالعة دروس مشکلتر را به ماههای پایانی موکول نکنید چون در ماههای پایانی وقت و انرژی کافی در مطالعة دروس مشکل ندارید.

7- قبل از مطالة هر درس، سوالات دوره های قبلی آزمون دستیاری را که مربوط به همان درس است مرور کنید . مرور این سوالات به شما در نحوة مطالعه کمک میکند و نشان میدهد که چه فصولی از کتاب اهمیت کمتری در آزمون دارد.

8- هر پاسخ اشتباه در آزمون ، یک نمرة منفی و هر پاسخ درست ، سه نمرة مثبت دارد پس در هر سوالی که بتوانید یک گزینه را حذف کنید و بین سه گزینه دیگر، مشکوک باشید ، نباید آن سوال را سفید رها کنید . حذف کردن یک گزینه در سوالات آزمون کار مشکلی نیست  .

9-  خود به خود وقفه هایی در طول دوران مطالعه (به دلیل حوادث پیش بینی نشده و ...) پیش می آید و باید در برنامه ریزی درسی خود ، دورهای را برای مطالعة دروس عقب افتاد ه، در نظر بگیرید .

10- ا ز اینکه، دروسی را که در ماه های ابتدایی مطالعه خوانده اید فراموش کرده اید ، نگران نباشید ، این مسأله برای همة داوطلبان روی میدهد و علاج آن فقط در نظر گرفتن وقت کافی برای مرور دروس در هفته های آخر قبل از آزمون است.

11- وسواس به خرج ندهید . فکر نکنید همه درسها را باید حتماً از رویی text بخوانید . از روی text واقعاً وقت نمیشود . فقط کسانی میتوانند text بخوانند که از استاژری شروع کرده اند (یعنی text میخوانده وسپس خلاصه برداری میکردند و حال خلاصه برداری را میخوانند) وگرنه از کتب خلاصه باید استفاده کر د . خیلی بحثها اصلاً سوال از آنها طرح نمیشود . با توجه به اینکه مثلاً درس مثل رادیولوژی 6 تست بیشتر ندارد طراح سوال از بین چند فصل بیشتر نمیتواند سوال بیاورد و خودبخود فصول دیگر کتاب حذف میشود . یا مثلاً  ENT  از جراحی پلاستیک  هیچ سؤال  نمی آورد . خیلی از بحثها قابل Case در آوردن نیستند.

12-  Base  خیلی مهم است . یعنی کسانی که از استاژری مطالب را یکبار شنیده اند، با یک بار مطالعه مطالب یادآوری میشوند ولی اگر از حال بخواهند شروع کنند باید چند بار مرور شود تا بخاطر بسپارند.

13- حداقل 4-3 ماه برای Review بگذارید . درسی که میتوانید Review کنید میتوانید تستهای آنها را بزنید. اگر برای مرور وقت نداشته باشید با نخواندن درس یکی است . مرور اصلیتر هم در 15 روز آخر میباشد.  بطوریکه مثلاً در یک روز کل داخلی خوانده شود . یعنی واقعا اگر چند بار خوانده شده باشد میتوان همه داخلی را در یک روز نزدیک امتحان مرور کرد.

14- شروع از درسی که مشکلتر است . هر چه به امتحان نزدیک شویم وقت کمتری برای مطالعه وجود دارد کسانی که کلاس می آیند دروس را با کلاس پیش ببرند و افرادی که به کلاس نمی آیند، دروس مشکلتر را اول بخوانند.

 دروس مشکل :

الف) ماژور : داخلی و اطفال                                   ب)مینور : چشم  و  اعصاب


15- د سته بندی مطالب و خلاصه نویسی بسیار مهم است. خلاصه نویسی باید بطور دسته بندی مطالب باشد یعنی جاهای مشابه را کنار هم بگذارد. یعنی مثلاً بیماریهایی که با هم تشخیص افتراقی دارند تأکید شود که در کدام قسمت با هم فرق دارند.

16- مشابه خوانی و مقایسه از کتب مختلف انجام شود مثلاً برخورد با ندول تیروئید در شوارتر به یک صورت، در داخلی به یک صورت در رادیولوژی تاوارس به یک شکل و آرمسترانگ به یک شکل گفته شده است. این مشابهات اگر با هم خوانده شود به یاد میمانند.


17- برنامه rigid نباشد : یعنی وقتهایی وجود داشته باشند که در صورت تغییر در برنامه یا کار اضطراری بتوان از آنها استفاده کرد. (برنامه منعطف باشد )


18- سوالات سالهای گذشته را نیز بخوانید : قبل از اینکه هر درسی بخوانید اگر تستهای سال قبل را بزنید خواهید فهمید که از چه مباحثی سوال می آید و از کدام سوال نمی آیند . مثلاً در رادیولوژی از 6 سوال داده شده 2 سوال از احتمالاً از  chest می آیند.


17-  نحوه انتخاب رشته :  آینده انسانها در انتخابشان است . اگر انسانها با هم فرق دارند انتخابشان متفاوت بوده است. سعی کنید رشته ای که علاقه دارید انتخاب کنید . چیزی بنام رشته لوکس وجود ندارد . رشته ای لوکس است که شما به آن علاقه دارید و جامعه به آن نیاز دارد و شما احساس می کنید در آن رشته موفق هستید . کسی که عاشق رشته روانپزشکی است در آن خیلی بیشتر از رشته ای که علاقه ندارد موفق خواهد شد . خوشبختانه در رشته هایی که علی الظاهر لوکس بوده اینقدر دارد دست زیاد می شود که دیگر در هر شهر کوچک چند نفر متخصص آن رشته مشغول فعالیت هستند . زمانی فقط 50 نفر متخصص ارولوژی داشتیم الآن 600 نفر داریم.رشته خودم داخلی بود و غیر لوکس و در حال حاضر از اینکه روماتولوژیست هستم راضی و خشنود می باشم . همیشه برای رضای خدا کار کنید و همیشه این بیت ها را مدنظر داشته باشید  :

      نی از تو حیات جاودان می خواهم                        نی کام دل و راحت جان می خواهم

      نی عیش و تنعم جهان می خواهم                       هر چیز رضای توست آن می خواهم